پاسخ کوتاه: بهترین ورزش، یک ورزش نیست
اگر دنبال یک جواب سریع هستید، باید بگوییم برای بیشتر کودکان ۵ تا ۱۲ سال، بهترین انتخاب یک ورزش تکی و تخصصی نیست؛ بلکه ترکیبی از بازیهای حرکتی، دویدن، پریدن، تعادل، هماهنگی چشم و دست، ورزشهای گروهی و تمرینهای قدرتی سبک با وزن بدن است.
در این سن بدن کودک هنوز در حال ساختن پایههای حرکتی است. یعنی قبل از اینکه بپرسیم «فوتبال بهتر است یا شنا؟»، باید بپرسیم کودک چقدر خوب میدود، میپرد، تعادل دارد، توپ را کنترل میکند، دستور مربی را میفهمد و با بچههای دیگر همکاری میکند.
چرا سن ۵ تا ۱۲ سال اینقدر مهم است؟
در این بازه، مغز و بدن کودک با سرعت بالایی الگوهای حرکتی را یاد میگیرند. اگر کودک فقط خیلی زود وارد یک ورزش تخصصی شود، ممکن است در همان مهارت خاص بهتر شود، اما فرصت رشد همهجانبهاش کمتر میشود. به همین دلیل، برای بیشتر بچهها بهتر است اول «آمادگی جسمانی عمومی» ساخته شود و بعد انتخاب رشته جدیتر انجام شود.
سازمان جهانی بهداشت میگوید فعالیت بدنی منظم در کودکان و نوجوانان به سلامت استخوان، رشد عضله، رشد حرکتی، عملکرد شناختی و سلامت روان کمک میکند. CDC هم برای کودکان ۶ تا ۱۷ سال، حداقل ۶۰ دقیقه فعالیت متوسط تا شدید در روز را توصیه میکند؛ همراه با فعالیتهای تقویت عضله و استخوان حداقل ۳ روز در هفته.
پس بهترین ورزشها برای کودکان ۵ تا ۱۲ سال کداماند؟
بهجای رتبهبندی خشک، بهتر است ورزشها را بر اساس نیاز کودک انتخاب کنیم:
- برای هماهنگی و چابکی: فوتبال، بسکتبال، هندبال، تنیس و بازیهای توپی.
- برای تعادل و کنترل بدن: ژیمناستیک پایه، حرکات تعادلی، اسکیت و تمرینهای مانع.
- برای استقامت و سلامت قلب: شنا، دوچرخهسواری، دویدنهای کوتاه و بازیهای پرتحرک.
- برای اعتمادبهنفس و تعامل اجتماعی: ورزشهای گروهی مثل فوتبال، والیبال، بسکتبال و بازیهای تیمی.
- برای کودکانی که تمرکز پایینتری دارند: ورزشهای قانونمند و مرحلهای مثل رزمی پایه، ژیمناستیک، تنیس یا تمرینهای مربیمحور.
اشتباه رایج والدین: انتخاب ورزش بر اساس علاقه خودشان
خیلی وقتها پدر و مادر میگویند «من دوست دارم بچهام فوتبالیست شود» یا «شنا خیلی خوب است، پس همین را شروع کنیم». اما انتخاب درست باید از خود کودک شروع شود: خلقوخو، سطح انرژی، هماهنگی بدن، روحیه رقابتی، اعتمادبهنفس، ترسها، علاقه واقعی و حتی سابقه آسیب یا اضافهوزن.
برای همین ما در آسیافیت پیشنهاد میکنیم قبل از تصمیم جدی، کودک یک ارزیابی ساده داشته باشد. میتوانید از تست انتخاب رشته ورزشی آسیافیت شروع کنید تا مسیر اولیه روشنتر شود.
اگر کودک پرانرژی است چه ورزشی بهتر است؟
کودک پرانرژی معمولاً به فعالیتهایی نیاز دارد که هم تخلیه انرژی داشته باشد، هم قانون و کنترل. فوتبال، بسکتبال، هندبال، دوومیدانی کودکانه و کلاسهای آمادگی جسمانی میتوانند مناسب باشند. اما اگر کودک فقط بدود و قانون یاد نگیرد، بعد از مدتی ممکن است رفتارهای بینظم در تمرین بیشتر شود.
اگر کودک خجالتی است چه کنیم؟
برای کودک خجالتی، شروع با کلاسهای کوچکتر و مربی صبور بهتر است. ورزشهایی مثل شنا، ژیمناستیک پایه، تنیس، تمرینهای حرکتی دونفره و کلاسهای نیمهخصوصی میتوانند فشار اجتماعی را کمتر کنند. هدف اول برای این بچهها قهرمانی نیست؛ هدف اول تجربه موفق و احساس امنیت در محیط ورزش است.
کودک ۵ تا ۱۲ سال باید تخصصی ورزش کند؟
در بیشتر موارد، نه خیلی زود. تخصصیشدن زودهنگام یعنی کودک فقط یک رشته را با حجم بالا انجام دهد و از تجربه حرکات متنوع محروم شود. برای این سن، مسیر سالمتر این است: اول مهارت حرکتی پایه، بعد تجربه چند ورزش، بعد انتخاب رشته جدیتر.
اگر کودک استعداد واضحی در یک رشته دارد، میتوان آن رشته را جدیتر دنبال کرد؛ اما بهتر است همچنان در برنامهاش تمرینهای عمومی، انعطاف، تعادل، قدرت پایه و بازی آزاد وجود داشته باشد.
نسخه عملی آسیافیت برای شروع این هفته
- ۳ روز در هفته، ۳۰ تا ۴۵ دقیقه بازی پرتحرک یا کلاس ورزشی داشته باشد.
- ۲ روز در هفته، تمرینهای ساده تعادل، پرش، چابکی و هماهنگی انجام دهد.
- هر جلسه با ۵ دقیقه گرم کردن شروع شود.
- اگر کودک درد، خستگی غیرعادی یا بیمیلی شدید داشت، فشار تمرین کم شود.
- حداقل یک بار از کودک بپرسید: «کدام بخش تمرین امروز را بیشتر دوست داشتی؟»
جمعبندی
بهترین ورزش برای کودکان ۵ تا ۱۲ سال، ورزشی است که بدن را همهجانبه رشد بدهد، کودک از آن لذت ببرد، مربی خوبی داشته باشد و بهجای فشار زودهنگام، مسیر پیشرفت را مرحلهبهمرحله بسازد. اگر هنوز مطمئن نیستید از کجا شروع کنید، KidsPower360 و کلاسهای حضوری آسیافیت دقیقاً برای ساختن همین پایهها طراحی شدهاند.